موسیقی

یک میلیارد بودجه برای جشنواره ۳ میلیاردی موسیقی فجر

حمیدرضا نوربخش

سما بابایی: جشنواره موسیقی فجر از این هفته، کار خود را آغاز می‌کند؛ جشنواره‌ای که با حاشیه‌ها و جنجال‌های بسیاری همراه شده است. جشنواره‌ای که قرار بوده مهم‌‌ترین رویداد موسیقایی سال باشد و حالا حاشیه‌ها چنان نفسش را گرفته‌اند که فقط فضای غبارآلود موسیقی را غیرقابل‌ تحمل‌تر کرده است. با حمیدرضا نوربخش دراین‌باره حرف زده‌ایم:

جشنواره موسیقی فجر در زمان حضور شما دچار تغییراتی بنیادین شد که بسیاری از آنها با حاشیه‌هایی نیز همراه بوده است. اگر موافق باشید، صحبت را از همین‌جا آغاز کنیم. شما پیش از این، اعلام کردید که در جشنواره حضور نخواهید داشت؛ اما بار دیگر این مسئولیت را پذیرفتید؛ چرا؟
سال گذشته با وجود زحماتی که در جشنواره موسیقی فجر کشیده شد، برخی از دوستان با بی‌انصافی‌های بسیاری درباره آن اظهارنظر کردند و من در آن زمان گفتم این ریل جدیدی که در جشنواره موسیقی فجر گذاشته شده است، می‌تواند به‌وسیله افراد دیگر ادامه یابد و دیگر لزومی ندارد در این رویداد مسئولیتی داشته باشم؛ بنابراین اعلام کردم که در جشنواره سی‌ودوم حضور نخواهم داشت اما در استدلال‌های دوستان از جمله معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیرکل دفتر موسیقی، این نکته وجود داشت که پایه‌های کاری که بعد از تغییرات در جشنواره گذاشته شده باید استوارتر شود و در آن برهه، احساس می‌شد اگر فرد دیگری مدیریت جشنواره را به عهده گیرد، مشکلات دیگری به‌وجود می‌آید که همین موضوعات، منجر به حضور دوباره من در جشنواره موسیقی فجر شد.
آقای نوربخش، جشنواره‌ها معمولا اهداف از پیش تعیین‌شده‌ای دارند؛ آیا جشنواره موسیقی در همه این سال‌ها این اهداف را داشته است؟ آیا جشنواره، ویترین سال‌های گذشته است یا می‌خواهد استعداد معرفی کند؟ این هدف چیست؟
دهه فجر، دهه ملی ما شده است و همه نهادها بسته به شرایط و موضوع کاری‌شان، سعی کردند که در این ایام، مراسمی برای بزرگداشت آن برگزار کنند و در بخش‌های هنری هم ابتدا این نگاه وجود داشته است. جشنواره‌ موسیقی، چند سالی بعد از جشنواره فیلم و تئاتر شکل گرفت. اینکه موسیقی با این ایام چه نسبتی دارد، در موسیقی، نمود این مسئله در بخش اجرا بوده تا این شادمانی را به‌شکل موزیکال ارائه دهیم. طبیعتا فکر می‌کنم ایده جشنواره با این نگاه شکل گرفته و سازوکار جشنواره‌ای نداشته است؛ ضمن آنکه در آن ایام، موسیقی، بروز و ظهور دیگری جز این روزها نداشت و به‌همین‌خاطر، مردم استقبال بسیار زیادی از این رویداد کردند اما بعد از مدتی به ساز و کار جشنواره‌ای هم فکر شد و در همه این ۳۰ سال، این دو نگاه در جشنواره وجود داشت و همین امر، مشکلاتی را به‌وجود آورد. ما همچنان گرفتار این ماجرا هستیم که «جشن» است یا «فستیوال»؟ این نشیب‌ها و فرازها هم همیشه وجود داشته است.

شما تا چه میزان از جشنواره گذشته، رضایت دارید؟‌
خوشبختانه جشنواره سی‌ویکم موسیقی فجر، اتفاق متفاوتی بود و قریب به اتفاق هنرمندان شاخص موسیقی ایران، سال گذشته حضور داشتند. حتما این جشنواره توفیقاتی داشته است که تا این اندازه، مورد نقد و بررسی قرار گرفت. جشنواره فجر، در مدت۳۰ سال برگزار می‌شد و کسی درباره‌اش حرفی نمی‌زد؛ ضمن اینکه هر تغییر ساختاری و بنیادینی، نقدها و سروصداهایی ایجاد می‌‌کند که امری بسیار طبیعی است. برخلاف آنچه دوستان بیان کردند، سال گذشته تبعیضی قائل نشدیم. در این سه سال، بودجه جشنواره، ریالی تکان نخورده است و ما برای برگزاری باکیفیت جشنواره، ناچار هستیم روی بحث گیشه حساب کنیم. موضوع قراردادها و روش عقد آن، مانند سال گذشته خواهد بود و اتفاقا سعی خواهیم کرد از موسیقی نواحی و ایرانی تا جایی که امکان دارد، حمایت کنیم و حتی رقم‌های بیشتر از سال گذشته به هنرمندان این عرصه اختصاص دهیم.

جشنواره امسال چطور؟ برنامه‌ای برای این دوره از جشنواره دارید؟
چون بخش رقابتی نداریم؛ بنابراین فراخوان نخواهیم داشت اما از همه گروه‌های فعال موسیقی ایرانی، دعوت کردیم که در این جشنواره حضور داشته باشند و هر کسی که نیامده، به خواسته خودش بوده است. گزینشی نیز در دعوت گروه‌ها صورت نگرفته و ما تبعیضی قائل نشدیم ولی وقتی به من یک میلیارد تومان می‌دهند و می‌گویند جشنواره سه میلیاردی برگزار کن، من باید چه اقدامی انجام دهم؟ قطعا باید روی فروش بلیت و گیشه حساب باز کنیم وگرنه اساسا جشنواره را نمی‌توان با این کیفیت برگزار کرد. در جشنواره امسال، نگاه ویژه‌ای به موسیقی نواحی داشته‌ایم و بیش از ۱۰ اجرا در این بخش خواهیم داشت. در بخش موسیقی ایرانی نیز بخشی تحت عنوان بازخوانی چهار دهه موسیقی ایران بعد از انقلاب اضافه شده است که در این بخش و بخش‌های جذاب این چهار دهه، بازخوانی می‌شود. همان‌طور که پیداست، موسیقی انقلاب نیز بخش مهمی از آثار خلق‌شده موسیقایی پس از انقلاب است که در آثاری چون مجموعه چاووش‌ها، متبلور است. ارکستر ملی با ساختار جدیدش در این دوره از جشنواره، رسما آغاز به کار می‌کند و این ارکستر آثاری چون «نیلوفرانه» و «شور عشق» علیرضا افتخاری را اجرا خواهد کرد. ارکستر سمفونیک تهران نیز اثری از احمد پژمان را اجرا می‌کند؛ ضمن اینکه این ارکستر، اجرای مشترکی را با ارکستر ایتالیا خواهد داشت؛ همچنین بخش پژوهش به این دوره از جشنواره اضافه شده است و حضوری پررنگ و فعال خواهد داشت. در این بخش، پنج موضوع شامل بررسی آموزش آکادمیک موسیقی ایران، تأثیر مدرنیته بر موسیقی ایران، بررسی پژوهش‌های موسیقی ایران، نوآوری در موسیقی و اقتباس موسیقایی از ادبیات ایران، مورد بررسی قرار می‌‌گیرند. به‌دلیل اینکه جشنواره موسیقی فجر به‌نوعی فینال و پایان‌دهنده تمامی جشنواره‌های موسیقی بوده، برای برگزیدگان دیگر جشنواره‌های موسیقی، تدابیر جداگانه اندیشیده شده است. به این ترتیب که برگزیدگان جشنواره موسیقی نواحی، جشنواره موسیقی جوان و جشنواره موسیقی معاصر در سی‌ودومین جشنواره موسیقی فجر اجرا خواهند داشت.

یکی از پرحاشیه‌ترین بخش‌های سال گذشته جشنواره، جایز‌ه «باربد» بود؛ در این‌باره توضیح می‌دهید؟‌
جایزه باربد، قرار است سالیان متوالی برگزار شود و به محور اصلی و جذاب‌ترین بخش جشنواره تبدیل شود. در این بخش با بررسی‌هایی که انجام شد، همانند سال گذشته، تعدادی از افراد شاخص هر حوزه را برای داوری دعوت می‌کنیم؛ منتها سال گذشته داوری، ضعف‌هایی داشت که سعی کردیم با گفت‌وگو با کارشناسان و کسانی که نقدی به داوری داشتند، نواقص را اصلاح کرده و همه سعی‌مان را می‌کنیم که داوری، بدون نقص، روال خود را طی کند. به هر ترتیب، هدف اولیه‌ ما این بود که جایزه «باربد»، جایگاه و اهمیت خود را پیدا کند، به این دلیل که خلأ آن محسوس بود. ما جایزه‌ای در این زمینه نداشتیم که مهم باشد و بتواند فعالیت‌های موسیقی را تحت‌تأثیر قرار دهد و همین هدف اولیه‌ ماست که این جایزه بتواند هرچه بیشتر جذاب و بااهمیت شود. نوازندگی، آهنگسازی، خوانندگی و تنظیم، بخش‌هایی بودند که سال گذشته در ردیف برترین‌های جایزه «باربد» جشنواره قرار داشتند که امسال، این بخش‌ها بیشتر خواهند شد. به عنوان نمونه در این فضا باید بخشی وجود داشته باشد که آلبوم‌اولی‌ها یعنی همان هنرمندانی که برای اولین‌بار اثری را تولید می‌کنند در جایزه حضور داشته باشند و از شرکت‌کنندگان حمایت ویژه صورت گیرد که هم هنرمندان معرفی شده و هم این کار، زمینه‌ساز تولید آثاری بعدیشان باشد.

برای دیدگاه ها کلیک کنید

جوابی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محبوب ترین ها

بالا